Alternate Text

بخش مقالات

تکنیک های آینده پژوهی

انتشار : 1397/11/17

مشاهده‌ی هدفمند محیط پیرامونی از ویژگی‌های ضروری کسب موفقیت در فضای رقابتی جهان امروز است چرا که سوار شدن بر امواج خروشان سونامی‌های تغییر را ممکن می‌سازد و ...

تصویر مقاله

تكنيك‌هاي مهم آينده‌پژوهي

 

1.  ديده‌باني (Observation):

دیده بانی، یکی از تكنيك‌های مهم آينده‌پژوهي است.

🔹 منظور از ديده‌باني (Observation): شناسايي، ردگيري، و تحليل ”تغييرات“.

🔹 مشاهده‌ی هدفمند محیط پیرامونی از ویژگی‌های ضروری کسب موفقیت در فضای رقابتی جهان امروز است چرا که سوار شدن بر امواج خروشان سونامی‌های تغییر را ممکن می‌سازد و طراحی دورنماهای الهام‌بخش از آینده را امکان‌پذیر می‌گرداند.

🔹 از آنجایی که دیده‌بانی باید در چارچوب معین کاری و نظری صورت گیرد، می‌توان این چارچوب را در قالب یک رصدخانه (که به جای رصدخانه‌های متعارف که به رصد ستاره‌ها و سیارات می‌پردازند، به رصد شرایط آینده می‌پردازد) تعریف نمود.

🔹 پیش از هر چیز باید بدانیم سه هدف اصلی از ایجاد یک رصدخانه برای "آینده" دنبال می‌شود:

1- نخست، شناسایی عوامل تغییر در محیط ‌های عملیاتی فردی و سازمانی؛

2- دوم، در نظر گرفتن پیامدهای احتمالی تغییرات آینده؛

3- سوم، فراهم ساختن داده‌ها و دانش مورد نیاز برای توسعه‌ی راهبردهایی جهت رویارویی با تهدیدها و بهره‌برداری از فرصت‌های بالقوه و همچنین ایجاد ارادی فرصت‌های نوین.

2.  تحليل روند (Trend Analysis):

مطالعه‌ي يك روند مشخص به منظور كشف ماهيت، علل پيدايش، سرعت توسعه، و پيامدهاي بالقوه‌ي آن. به عنوان مثال، ‌“جنگ‌هاي شبكه‌اي“ يك روند است.

3.  پايش روندها (Trends Monitoring ):

روندهايي كه در يك جامعه يا يك بخش (مثل بخش دفاعي) يا يك صنعت اهميت دارند، بايد به دقت پايش شوند. (مثلاً روند سامانه‌هاي دور ايستا، سامانه‌هاي مشترك و از اين قبيل در محيط‌هاي نظامي)

4.  برون‌يابي روندها (Trends Projection):

کشف روندها با رسم نمودار تغييرات و استفاده از اطلاعات آماري؛ كه بر اين اساس مي‌توان آينده را در بعضي زمينه‌هاي پيش‌بيني كرد.

5.  سناريوسازي:

سناريوها توصيف‌هايي قصه‌گونه از رويدادهاي ممكن و چندگانه‌اي هستند كه احتمال وقوع آن‌ها در آينده وجود دارد؛ آميز‌ه‌اي از پيش‌بيني‌هاي تخيلي و در عين حال واقع‌گرايانه از رويدادهاي احتمالي آينده. در هر پروژه‌ي سناريوسازي معمولاً يك سبد از سناريوها ساخته و پرداخته مي‌شود. سپس ميانگين اين سناريوها به عنوان ”محتمل‌ترين آينده“ در نظر گرفته مي‌شود.

6.  نظرخواهي و مشاوره:

به عنوان مثال، روش دلفي يك نوع نظرخواهي از خبرگان است.

7.  مدل‌سازي:

مثلاً مي‌توانيم ماكتي از جنگ‌هاي آينده، سلاح‌هاي آينده و يا شهرهاي آينده بسازيم، كه يك نوع مدل‌سازي فيزيكي است.

8.  شبيه‌سازي رايانه‌اي:

نظام‌ها و سامانه‌هاي پيچيده، مانند جنگ‌هاي آينده را مي‌توان با استفاده از معادلات رياضي و انتقال آن‌ها به رايانه شبيه‌سازي نمود.

9.  تحليل تاريخي:

مبتني بر اين گزاره است كه گاهي تاريخ تكرار مي‌شود. قصص قرآن كريم سرشار از تحليل‌هايي است كه بر پايه‌ي آن‌ها، مي‌توان سرانجام برخي از وقايع آينده را پيش‌بيني كرد.

10.  توفان فكري (هم‌انديشي):

از اين روش براي كشف روندها و شناسايي فرصت‌ها، چالش‌ها و ريسك‌هاي آينده مي‌توان استفاده كرد.

 

شرح دومین تکنیک مهم آینده پژوهی، تحليل روند (Trend Analysis):

🔹 مطالعه‌ي يك روند مشخص به منظور كشف ماهيت، علل پيدايش، سرعت توسعه، و پيامدهاي بالقوه‌ي آن. به عنوان مثال، ‌“جنگ‌هاي شبكه‌اي“ يك روند است.

🔹 خط روند یکی از اساسی ترین مفاهیم تحلیل تکنیکال می باشد. به عنوان مثال هنگام مشاهده و بررسی خط روند، مفاهیمی مانند چگونگی انتظارات فعالان بازار از گذشته قیمت ها و یا تغییرات سطوح حمایت و مقاومت قابل مشاهده است. برای درک روند قیمت ها ابتدا باید با مفاهیم قله و کف آشنا شد.

 مفاهیم قله و کف:

در نمودار قیمت، کف ها نقاطی هستند که فشار تقاضا بر عرضه پیشی گرفته و قیمت ها بعد از یک دوره کاهش رو به افزایش می گذارند. برعکس، قله ها نقاطی هستند که فشار عرضه بر تقاضا پیشی گرفته و قیمت ها بعد از یک دوره افزایش رو به کاهش می گذارند.

روند افزایشی (صعودی):

روند افزایشی به این معنی نیست که قیمت ها همیشه بالا می رود بلکه قیمت ممکن است گاهی بالا برود و گاهی پایین بیاید اما برآیند این نوسانات به سمت افزایش است. روند افزایشی در نمودار از طریق مشاهده کف های صعودی قابل تشخیص است (یعنی زمانی که کف جدید بالاتر از کف قبلی قرار می گیرد). معمولا روند افزایشی در نمودارها بصورت خوشبینانه، محتاطانه و بدبینانه ترسیم میشود.

روند کاهشی (نزولی):

روند کاهشی به این معنی نیست که همیشه پایین می آید بلکه ممکن است گاهی پایین بیاید و گاهی بالا  برود اما برآیند این نوسانات به سمت کاهش است. روند کاهشی در نمودار از طریق مشاهده قله های نزولی قابل تشخیص است (یعنی زمانی که قله جدید پایین تر از قله قبلی قرار می گیرد)

مثالی کاربردی از تکنیک های آینده پژوهی

تصور کنید در جایگاه مسئول ناوبری کشتی قرار دارید. هنگامی که مشغول دیده بانی افق مقابل هستید (رصد محیطی)، دو چیز نظر شما را به خود جلب می‌کند. یک کوه یخ و یک کشتی تدارکاتی که باید به آن بپیوندید. شما سرعت‌ها و جهت‌های محتمل کوه یخ و نیز کشتی تدارکاتی را بررسی می‌کنید (تجزیه و تحلیل روندها) و اطلاعات حاصله را وارد رایانه کشتی می‌کنید (مدل سازی). سپس مسیر حرکت را چنان ترسیم می‌کنید که بجای برخورد با کوه یخ به کشتی تدارکاتی بپیوندید (نقشه راه). در حین انجام تمام این فعالیت‌ها رویای خوردن غذای مطبوع و دیدار با دوستان قدیمی پس از پیوستن به کشتی تدارکاتی را در سر می‌پرورانید (چشم انداز سازی). متوجه می‌شوید که سرعت‌ها و جهت‌های کوه یخ و کشتی تدارکاتی ممکن است تغییر کند. لذا شروع به بررسی بر روی گزینه‌های ممکن در خصوص این تغییرات می‌کنید تا این اطمینان حاصل شود که بیشترین بخت برای پیوستن به کشتی تدارکاتی وجود داشته باشد (سناریو پردازی). علی‌رغم تمامی این برنامه ریزی‌ها، شما میدانید که احتمال وقوع حادثه‌ای غیر منتظره و برخورد با کوه یخ همچنان وجود دارد. لذا از خدمه کشتی می‌خواهید که به تمرین تخلیه اضطراری کشتی مبادرت ورزند (Gaming). هنگامی که آنان مشغول به تمرین هستند، شما خود را در موقعیت محتمل‌ترین وضعیت کشتی تدارکاتی فرض کرده و مراحل رسیدن به این وضعیت نهایی را ترسیم می‌کنید. (پس نگری Back casting).

دیدگاه کاربران 0 دیدگاه
شما هم دیدگاه خود را ارسال کنید

تماس با ما

جهت مشاوره رایگان با متخصصان، اخذ نمایندگی و یا هر گونه سوال، علاوه بر استفاده از این اطلاعاتِ تماس، میتوانید از فرم زیر نیز استفاده کنید تا در اسرع وقت پاسخگو باشیم.

آدرس

ایران،تهران، خیابان ستارخان، خیابان باقرخان غربی، کوچه فروزنده، پلاک 5، طبقه دوم
پیام شما با موفقیت ارسال شد. سپاسگزاریم