Alternate Text

بخش مقالات

واکاوی یک مفهوم بسیار مهم: قابلیت چیست؟

انتشار : 1397/11/07

احتمالاً مطالب بسیاری را مطالعه کرده اید که در آنها به شما پیشنهاد می شود لیست منابع و قابلیت های خود یا سازمان خود را لیست کنید، به نظر می رسد هر چند لیست کردن منابع به روشنی آسان می باشد ولی آگاهی از قابلیت ها به آن سادگی نیست..

تصویر مقاله

منابع و قابلیت

احتمالاً مطالب بسیاری را مطالعه کرده اید که در آنها به شما پیشنهاد می شود لیست منابع و قابلیت های خود یا سازمان خود را لیست کنید، به نظر می رسد هر چند لیست کردن منابع به روشنی آسان می باشد ولی آگاهی از قابلیت ها به آن سادگی نیست که به راحتی در مورد آن اظهار نظر می کنیم، به عبارتی تشخیص قابلیت ها بسیار گنگ تر از تشخیص منابع است. ما فعلاً قابلیت و شایستگی را در اینجا یکی در نظر می گیریم هر چند در پست دیگری به تفاوتهای آنها می پردازیم.

🔹 توجه کنید که منابع به خودی خود مولد نیستند. برای انجام یک وظیفه، تیمی از منابع باید با یکدیگر کار کنند.
در جمله فوق به واژه تیم دقت کنید. گفته نشده گروهی از منابع بلکه تیمی از منابع تاکید شده است. به صورت تخصصی این بدان معنا است که منابعی که در جهت تحقق قابلیتی با هم بسیج می شوند احتمالاً تعداد محدودِ قابل مدیریتی هستند، همچنین دارای ویژگی های هستند که مکمل یکدیگرند، این منابع مقصد واحدی را در جهت برآوردن تعهدی که همانا ایجاد قابلیتی ویژه (ویژه از نگاه ایجاد مزیت رقابتی) است بر عهده دارند. در تعریف، یک قابلیت سازمانی را یک "ظرفیت شرکت برای آرایش منابع به منظور کسب یک نتیجه نهایی مطلوب" توصیف می کنند.

یک فرد ممکن است قادر به نواختن ویولون، اسکیت روی یخ، صحبت کردن به زبان روسی باشد چنان که یک سازمان ممکن است دارای توانایی های لازم برای تولید محصول، توزیع آنها بصورت جهانی و تبدیل ارزهای به دست آمده باشد. حال نکته کلیدی قابل توجه این است که تمام این توانمندی ها بر اساس طبیعت تکرار شونده یک سری فرایندها حادث می شود. 

🔹 توجه کنید که تکراری ساختن، یک گام ضروری در ترجمه دستورالعمل ها و تکنیک های عملیاتی به قابلیت هاست. 
👌👌پس قابلیت ها پیامد فرایندها و روش های جاری هستند.

در یک سازمان توجه اصلی بر روی آن قابلیت هایی است که میتواند مبنایی برای مزیت رقابتی فراهم آورند. البته نکته فوق بر اساس نظر سلزنیک است و محققان دیگری شایستگی های محوری سازمان را برای تشخیص آن قابلیت هایی که برای استراتژی و عملکرد شرکت اساسی هستند مورد تاکید قرار میدهند.

در دهه اخیر کانون توجه از فرصت ها و تهدیدهای محیطی سازمان به نقاط قوت داخلی جهت رقابت معطوف گردیده است. بر اساس این دیدگاه، تئوری منبع محور یا RBV مورد توجه سازمانها قرار گرفته است. اما دیدگاه منبع محور چه می گوید. دیدگاه منبع محور ایجاد هر مزیت رقابتی را در سازمان مرهون توجه به منابع سازمان می داند.

 

مزیت رقابتی چیست؟

مزیت رقابتی وقتی برای یک سازمان در صنعت ایجاد می شود که ارزش اقتصادی ایجاد شده برای آن در محصولی معین از متوسط آن صنعت بیشتر باشد. اما آیا همه ی مزیت های رقابتی الزاما برای سازمان ارزشمندند؟ پاسخ خیر است. تنها مزیت های رقابتی پایدار هستند که شرایط حکمرانی در بازار رقابت را تعیین می کنند؟ خوب مفهوم پایداری در مزیت رقابتی چیست؟ پایداری یا ماندگاری تاکید بر مزیتی رقابتی دارد که به این زودی ها از سازمان خارج نشود و رقبا هم نتوانند آن را ایجاد نمایند. اکنون تعریف دقیقتر نظریه منبع محور را مرور می کنیم که دیدگاه منبع محور تاکید بر منابعی از سازمان دارد که بتواند مزیت های رقابتی پایدار برای سازمان ایجاد نماید. طبیعی است چنین منابع با ارزشی باید دارای ویژگی های منحصر بفردی برای سازمان باشند. بارنی و کلارک(2007) در کتاب دیدگاه منبع محور خود، 4 شرط را برای منابع سازمان تعیین می کنند که شامل :

1- ارزشمند بودن : به این معنی که از فرصت ها استفاده و تهدیدها را خنثی نمایند.

2- کمیاب بودن: به این معنی که در میان رقیبان فعلی و بالقوه شرکت براحتی قابل پیدا کردن نباشد.

3- غیرقابل تقلید شدن باشد.

4- بوسیله فرایندها و رویه های شرکت قابل بهره برداری باشد.

بنابراین این منابع نه فقط ماشین آلات یا منابع انسانی که شروط دیگری را نیز داراست. برخی محققان چنین منابعی را قابلیت های سازمان می دانند.

قابلیت ها در واقع چه هستند؟

یک تعریف ساده از قابلیت را می توان در جستار زیر مرور نمود:

"قابلیت ها به عنوان مجموعه ای از روالهای سازمانی است که با بهره گیری از منابع داخلی سازمان منجر به ایجاد مزیتهای رقابتی پایدار در یک سازمان می گردند. "

بنابراین طبق دیدگاه منبع محور اشاره به منابع با ویژگی های بالا و ایجاد مزیت های رقابتی پایدار است. در واقع قابلیت ها همان ابزارهای تبدیل منابع به مزیت های رقابت پایدار است. اما مفهوم دیگری در این تعریف وجود دارد: روال ها یا روتین های سازمانی. روتین های سازمانی همان روش های انجام کارهای سازمان است که با تکرار تبدیل به یک رویه شده اند. مانند فرایندهای سازمانی. به منظور روشن شدن مفاهیم منابع، روال ها و قابلیت ها یک مثال را که فلین (2010) در مقاله خویش با عنوان "قابلیت ها، طرحی مستتر در سازمان"  ارائه کرده است در آینده مرور خواهیم کرد.

دیدگاه کاربران 0 دیدگاه
شما هم دیدگاه خود را ارسال کنید

تماس با ما

جهت مشاوره رایگان با متخصصان، اخذ نمایندگی و یا هر گونه سوال، علاوه بر استفاده از این اطلاعاتِ تماس، میتوانید از فرم زیر نیز استفاده کنید تا در اسرع وقت پاسخگو باشیم.

آدرس

ایران،تهران، خیابان ستارخان، خیابان باقرخان غربی، کوچه فروزنده، پلاک 5، طبقه دوم
پیام شما با موفقیت ارسال شد. سپاسگزاریم